Veerkracht van de mens als uitgangspunt

IVP werkt op basis van IVP Stepped Care Model bij de opvang en nazorg van getroffenen. Het model houdt in dat er primair gebruik wordt gemaakt van de veerkracht en het zelfherstellend vermogen van mensen. Deze wetenschappelijk onderbouwde werkwijze voorkomt onnodige hulpverlening aan mens en organisatie.
Lange tijd was de overtuiging dat er direct ‘psychologische opvang’ – individueel
of in groepsverband – moest worden geboden na een schokkende gebeurtenis.
Dit om de verwerking te bevorderen en/of verwerkingsstoornissen te voorkomen,
dan wel op tijd te signaleren. Dit beeld behoeft zeker nuancering op basis van
wetenschappelijk onderzoek en ervaringen in de praktijk. De ‘opvang’ van
mensen na schokkende gebeurtenissen vraagt om andere accenten.

Mentale veerkracht van de mens
Het is bekend dat de meeste mensen na een schokkende gebeurtenis, zoals
agressie en geweld, ernstige bedrijfsongevallen met gewonden en/of doden,
rampen en andersoortige calamiteiten ‘spontaan’ herstellen. Slechts een kleine
minderheid ontwikkelt gezondheidsklachten die op termijn behandeling behoeven.

Velen zijn na een schokkende gebeurtenis min of meer ‘van slag’ en laten soms
heftige emoties zien. We betitelen dit nog steeds als ‘normale reacties op een
abnormale gebeurtenis’.
IVP wil deze normale reacties niet onnodig problematiseren, vermedicaliseren of
verpsychologiseren. Mensen beschikken over een stevige mentale veerkracht en
zelfherstellend vermogen. Hierop mag in eerste instantie worden vertrouwd.
Elk mens doorloopt op zijn/haar eigen wijze een ‘verwerkingsproces’. Van belang is
om dit proces zo goed mogelijk te faciliteren, zorg te dragen voor een adequate
monitoring en tijdig verstoorde verwerkingsprocessen te signaleren.

Kostenbesparend
Organisaties kunnen zich voorbereiden op schokkende gebeurtenissen met
opleidingen/trainingen en/of simulaties. Een goede voorbereiding leidt tot het
sneller onder controle krijgen van de crisis. Het is een bijdrage aan het reduceren
van de stress bij medewerkers en het mogelijk hierdoor ontstane (ziekte)
verzuim en het voorkomt hoge kosten.

Effectief handelen?
Op basis van deze feiten heeft IVP een ‘Stepped Care Model’ ontwikkeld.
Met dit model wordt primair maximaal gebruik gemaakt van de veerkracht en het
zelfherstellend vermogen van organisaties en mensen. Aanvullingen hierop
vinden pas plaats als hiertoe duidelijke redenen zijn.

IVP Stepped Care Model ®
IVP Stepped Care Model kent drie opeenvolgende stappen bij en na een
schokkende gebeurtenis.

  • Zorg dragen voor adequaat crisis- of incidentmanagement
    met aandacht voor de psychosociale aspecten van de gebeurtenis.
  • Overwegen om – naar aanleiding van spanningen binnen de organisatie,
    conflicten, onzekerheid over hoe te handelen of blijvende heftige
    emotionele reacties – ‘derden’ in te zetten voor consultancy/coaching,
    of om bepaalde zaken (deels) uit handen te geven.
  • Ondanks stap 1 en 2 kan het zijn dat er (op termijn) medewerkers zijn
    met aanhoudende stressreacties en/of gezondheidsklachten die een duidelijk
    lijden of een beperking op sociaal, beroepsmatig of ander belangrijk
    (levens)terrein met zich meebrengen. Het is raadzaam deze mensen te
    verwijzen voor diagnostiek en eventuele behandeling.